سردخانه چیست؟

اکثر محصولات غذایی، دارویی و بهداشتی برای جلوگیری از فاسد شدن و همچنین افزایش ماندگاری نیاز به نگهداری در فضاهایی با دمای خاصی دارند. سردخانه محیطی است که همچین شرایطی را برای این مواد فراهم می‌آورد.

نگهداری و ذخیره این فرآورده‌ها در سردخانه‌ها  موجب می‌شود که این مواد بدون هیچ‌گونه کاهش یا از دست دادن کیفیت، قابلیت مصرف بعد از گذشت مدتی را داشته باشند.

برای آشنایی بیشتر با تقسیم‌بندی انواع سردخانه‌ از منظرهای مختلف، اجزای تشکیل‌دهنده و عملکرد آن، نحوه نگهداری و عوامل موثر بر قیمت این دستگاه برودتی با ما همراه باشید.

سردخانه چیست و استفاده از آن چه ضرورتی دارد؟

سردخانه فضای بسته و سردی است که مانند ساختمان مجزاء یا جزئی از یک ساختمان کلی است که با توجه به ویژگی‌های منحصر به فرد مانند دمای کنترل شده برای نگهداری محصولات مورد استفاده قرار می گیرد.

بسیاری از محصولات مانند گوشت، مرغ، ماهی، لبنیات، سبزیجات و میوه‌ها را نمی‌توان در فضای باز نگهداری کرد، بر همین اساس باید برای جلوگیری از تغییرات شیمیایی یا فیزیکی در این محصولات و افزایش عمر مفید آنها از سردخانه استفاده شود.

سردخانه‌ها یا سیستم‌های مکانیکی برودتی قادر هستند عملکرد مخرب مخمرها، قارچ ‌ها و باکتری‌ها را مهار کنند. آماری از سازمان‌های مسئول به دست آمده است که نشان می دهد حدود 30 درصد از کل ماده غذایی در کشور به دلیل نبود امکانات مناسب نگهداری، از بین می روند.

 به این ترتیب، با روش‌های مناسب از جمله استفاده از انبارها و سردخانه‌ها، از ضایعات موادغذایی جلوگیری می‌شود و می‌توان افراد بیشتری از جامعه را تامین کرد.

سردخانه‌ها براساس دما و نوع  کاربرد و ساختار تقسیم‌بندی‌های متفاوتی دارند که در ادامه به صورت مفصل آنها را شرح خواهیم داد.

تقسیم‌بندی سردخانه‌ها براساس دما

سردخانه‌های آریا بارون بر اساس دما به دو دسته تقسیم می شوند.

  • سردخانه بالای صفر
  • سردخانه زیر صفر

دو نوع دیگر در این نوع طبقه‌بندی دمایی وجود دارد که عبارتند از سردخانه‌های تونل انجماد و دو مداره.

سردخانه صنعتی

یکی از انواع سردخانه

ساخت سردخانه

ساخت سردخانه توسط آریا بارون توس

سردخانه بالای صفر

سردخانه بالای صفر

این نوع از سردخانه‌ها به دو صورت سردخانه‌های کوتاه مدت و بلند مدت قابل استفاده هستند. دمای سردخانه‌های بالای صفر بین 0 تا 4 درجه است. این سردخانه‌ برای نگهداری موادغذایی مورد استفاده قرار می گیرد که این محدوده دمایی برای آن‌ها مناسب است.

به‌طور عمده برای نگهداری و ذخیره انواع سبزی‌ها و صیفی‌جات، میوه‌ها، فرآورده‌های لبنی، داروها و نیز نگه داشتن گوشت، مرغ و ماهی برای یک مدت کوتاه پیش از پخش، سردخانه‌های بالای صفر به‌کار می‌روند.

دمای سردخانه‌های بالای صفر بسته به کاربرد و موادی که در آن نگهداری می‌شود متغیر است. طراحی این نوع از سردخانه‌ها به این صورت است که ابتدا باید نوع محصول مشخص شود تا دمای مناسب برای نگهداری محصول تعیین شود. مثلاً دمای مناسب برای ذخیره کالاهای درمانی و دارویی  بین 2 تا 8 درجه سانتی‌گراد است و دمای نگهداری مواد و محصولات صنعتی تقریباً 15درجه می‌باشد.

با توجه به حجم محصول، ابعاد سردخانه، شرایط آب و هوایی منطقه و موارد دیگری که گرما در آن تاثیر گذار است اقدام به محاسبه ظرفیت سردخانه می کنند. اینگونه از سردخانه‌ها به‌طور معمول در فروشگاه‌ها و سوپرمارکت‌های بزرگ یا در نزدیکی باغ‌ها ایجاد می‌شوند.

ماندگاری سوله دست دوم 90%
کیفیت سوله دست دوم 80%
ارزش نسبت به قیمت خرید 65%

سردخانه زیر صفر

رنج دمایی سردخانه های زیر صفر در محدوده دمایی 0 تا 18- یا 20- درجه قرار دارد. دمای سردخانه زیر صفر بسته به مواد موجود در سردخانه متغیر است. برخلاف سردخانه‌های بالای صفر که برای نگهداری مواد به صورت موقتی مورد استفاده قرار می گیرند، از سردخانه زیر صفر می توان برای نگهداری گوشت، مرغ، مواد غذایی منجمد شده و … در مدت زمان طولانی‌تر استفاده کرد.

رستوران‌ها، فروشگاه‌های مواد پروتئینی، کشتارگاه‌ها و صنایع شیلات برای ذخیره و نگهداری محصولات منجمدشده به این نوع سردخانه‌ها نیاز دارند.

نکته: عمده‌ترین تفاوتی که بین سردخانه‌های بالای صفر با سردخانه‌های زیر صفر وجود دارد، ظرفیت کمپرسور سردخانه است. کمپرسور انواع سردخانه‌های زیر صفر نسبت به سردخانه‌های بالای صفر ظرفیت و قدرت کمتری دارد.

سردخانه زیر صفر

تونل انجماد

دمای تونل انجماد یا پیش سردکن بین 38- تا 40- درجه سانتی‌گراد است. کاربرد این نوع از سردخانه برای منجمد کردن سریع گوشت بلافاصله پس از کشتار و ماهی و میگو بعد از صید می‌باشد. درواقع تونل انجماد از رشد انواع باکتری‌ها و میکروب در گوشت و ماهی و نیز گندیدن و فاسدشدن این فرآورده‌ها جلوگیری می‌کند.

به عبارتی، در تونل انجماد، دمای این مواد با سرعت بالایی کاهش می‌یابد و زمانی که دمای آنها به انجماد مورد نظر رسید به سردخانه‌ها منتقل می‌شوند. بنابراین تونل انجماد به تازه بودن این محصولات گوشتی کمک زیادی می‌کند و شرایط لازم برای انتقال آنها به سردخانه‌های زیرصفر را فراهم می‌آورد.

سردخانه دو مداره

این نوع از سردخانه‌ها، دو منظوره می‌باشند. به این صورت که هم برای انبار کردن کالاها و محصولات در درمای بالاتر از صفر و هم برای دمای زیر صفر به‌کار می‌روند. استفاده از سردخانه‌های دومداره از نظر اقتصادی نسبت به احداث سردخانه‌های مجزا تا حد زیادی مقرون به صرفه می‌باشد.

انواع سردخانه به لحاظ کاربرد و ساختار

سردخانه‌ها بسته به کاربردی که دارند در انواع متفاوتی طراحی و تولید می شوند که عبارتند از:

  • سردخانه کوچک
  • سردخانه صنعتی
  • سردخانه متحرک
  • سردخانه کانتینری
  • سردخانه کنترل اتمسفر

سردخانه کوچک

سردخانه کوچک بیشترین کاربرد را برای نگهداری فرآورده‌های غذایی در هتل‌ها، رستوران‌ها، هایپرمارکت‌ها یا مارکتینگ‌ها دارد. به جهت ابعاد کوچکی که دارند می‌توان به راحتی در این محیط‌ها استفاده کرد. موادی مانند گوشت، مرغ، ماهی، سوسیس و کالباس درون این سردخانه‌ها نگهداری می‌شود.

معمولاً در سردخانه‌های کوچک، دیواری به وسیله ساندویچ پانل که نقش عایق را دارد ایجاد می‌شود و اسباب و تجهیزات سرمایشی داخل آن جای می‌گیرد. دمای سردخانه ارتباطی به ابعاد ندارد بنابراین طراحی سردخانه‌های کوچک به صورت زیر صفر و بالای صفر وجود دارد، اما باید اشاره کرد دما در آنها به یک اندازه است.

سردخانه متحرک

سردخانه متحرک برای ارسال مواد غذایی، دارویی و … که برای سالم ماندن نیاز به دمای پایین تری دارند استفاده می‌شود. زمانی که نیاز باشد محصولی به شهر یا کشور دیگری صادر شود می‌توان آن‌ها را درون این سردخانه‌های متحرک قرار داد تا با کشنده‌های قوی جا به جا شوند. امکان طراحی سردخانه متحرک به صورت زیر صفر و بالای صفر نیز وجود دارد.

سردخانه صنعتی

سردخانه صنعتی یکی دیگر از انواع سردخانه‌ها است که برخلاف نوع کوچک آن از حجم بارگیری بالا، مساحت بیشتر و تجهیزات پیشرفته‌تری برخوردار است که به جهت انبار کردن گوشت و مرغ برای مدت زمان طولانی استفاده می شود. 

در سردخانه‌های صنعتی چندین اتاق وجود دارد که امکان تنظیم دما در آنها میسر می‌باشد. این سردخانه‌ها قابلیت متحرک بودن را دارند و نوع طراحی آن به صورت زیر صفر و بالای صفر است.

سردخانه کانتینری یا کانکسی

سردخانه‌‌های کانتینری برای نگهداری مواد غذایی روی سکوهای نفتی، شناورها و کشتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. کاربرد سردخانه‌های کانتینری که با نام کانکسی هم شناخته می‌شود تنها به حمل و نقل‌های دریایی محدود نمی‌شود. در محل‌هایی که نیاز است سردخانه دائما جا به جا شود می‌توان از این سردخانه‌های کانتینری استفاده کرد، ضمن اینکه امکان ایجاد و نصب سردخانه‌های بالای صفر و زیر صفر در آنها وجود دارد.

سردخانه کنترل اتمسفر

از این قسم سردخانه‌ها برای مواد غذایی مانند میوه‌ها که باید در محیطی نگهداری شوند که اکسیژن کمتری وجود داشته باشد استفاده می‌شود. درواقع قرار گرفتن این مواد در معرض اکسیژن می ‌تواند موجب خرابی آنها شود. به این منظور می‌توان سردخانه‌هایی با فناوری کنترل اتمسفر طراحی کرد تا میزان اکسیژن موجود در محیط را کنترل کرد.

سردخانه‌ها از چه اجزایی تشکیل شده‌اند و کاربرد آنها چیست؟

از مهم‌ترین اجزای تشکیل‌دهنده سردخانه‌ها می‌توان به تجهیزات زیر اشاره کرد:

  • بدنه
  • درب
  • کمپرسور
  • کندانسور
  • اواپراتور
  • تابلو برق

بدنه و جنس آن

معمولا در سردخانه به ازای هر 4 متر معکب یک تن مواد برای نگهداری محاسبه می‌شود. در ساخت بدنه سردخانه‌ها دو نوع جنس وجود دارد که شامل:

  • بدنه ثابت(چوب و ورق)
  • بدنه متحرک(ساندویچ پانل)

بدنه ثابت: در این نوع، محل مورد نظر به وسیله مصالح ساختمانی ساخته می‌شود و بعد از اتمام کارهای ساختمانی، به وسیله چوب کلاف‌بندی می‌شود. بین این کلاف‌های چوب به‌وسیله عایق پلاستوفوم یا عایق پلی یورتان عایق کاری می‌شود و سپس به منظور نما بخشیدن، روی عایق‌ها به وسیله ورق پوشش داده می شود. در مرحله آخر جای اتصال ورق به وسیله گرده ماهی کار گذاشته و کنج‌ها و جای ستون‌ها به وسیله نبشی آلومینیومی یا گالوانیزه جهت زیبا شدن کار پوشش داده می‌شود. در این نوع بدنه فقط کف سردخانه از عایق پوشیده می‌شود و در انتها روی آنها سنگ‌کاری یا کاشی‌کاری توسط کارفرما انجام می شود.

بدنه متحرک: در این نوع بدنه، از ساندویچ پانل‌ها استفاده می‌شود که بسیار پرطرفدار است. به این صورت که دیوارها (ساندویچ پانل‌ها) از قبل آماده یا در اصطلاح پیش‌ساخته هستندکه روکش داخل و خارج آن می تواند از جنس ورق‌های مختلف به صورت دو رو ورق یا یک رو ورق باشد. بین این ورق‌ها عایق پلاستوفوم (پلی استایرن) یا پلی یورتان قرار داده می‌شود. ساندویچ پانل‌ها به صورت فاق و زبانه به وسیله پیچ و مهره یا قفل‌های مخصوص به هم متصل می‌شوند.

استفاده از ساندویچ پانل‌ها در بدنه سردخانه‌ها از مزایای زیادی برخوردار است که از مهم‌ترین آنها می‌توان موارد زیر را برشمرد:

  • وزن سبکی دارد، بنابراین حمل و نقل آنها راحت است.
  • از نصب آسان و سریعی برخوردارند.
  • در برابر حرارت، رطوبت و صوت عایق مناسبی هستند.
  • مقاوت و استحکام بالایی دارند.
  • به تمام اقلیم‌ها و وضعیت آب و هوایی مختلف سازگار هستند.

یکی از مهم ترین مواردی که در طراحی سردخانه قابل اهمیت است اجرای سریع این سازه‌ها است. به همین دلیل استفاده از ساندویچ پانل‌ها به عنوان یک نوع متریال پیش‌ساخته در ساخت سردخانه‌ها بسیار مورد توجه قرار گرفته است.

عایق بودن دیواره‌ها یا سقف سردخانه از نکات بسیار مهمی است که در طراحی سردخانه نباید غافل شد چرا که اتلاف انرژی می تواند موجب افزایش هزینه ها، وارد شدن خسارت به تجهیزات سردخانه و کاهش طول عمر مواد نگهداری شده در سردخانه شود. برای جلوگیری از ورود و خروج هوا به سردخانه می توان از ساندویچ پانل‌ سقفی و دیواری استفاده کرد.

سردخانه صنعتی

سردخانه صنعتی یکی دیگر از انواع سردخانه‌ها است که برخلاف نوع کوچک آن از حجم بارگیری بالا، مساحت بیشتر و تجهیزات پیشرفته‌تری برخوردار است که به جهت انبار کردن گوشت و مرغ برای مدت زمان طولانی استفاده می شود. 

در سردخانه‌های صنعتی چندین اتاق وجود دارد که امکان تنظیم دما در آنها میسر می‌باشد. این سردخانه‌ها قابلیت متحرک بودن را دارند و نوع طراحی آن به صورت زیر صفر و بالای صفر است.

سردخانه کانتینری یا کانکسی

سردخانه‌‌های کانتینری برای نگهداری مواد غذایی روی سکوهای نفتی، شناورها و کشتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. کاربرد سردخانه‌های کانتینری که با نام کانکسی هم شناخته می‌شود تنها به حمل و نقل‌های دریایی محدود نمی‌شود. در محل‌هایی که نیاز است سردخانه دائما جا به جا شود می‌توان از این سردخانه‌های کانتینری استفاده کرد، ضمن اینکه امکان ایجاد و نصب سردخانه‌های بالای صفر و زیر صفر در آنها وجود دارد.

درب سردخانه

درب‌ سردخانه باید به‌گونه‌ای طراحی شود که کاملاً مانع از ورود و پیشروی هوای گرم به داخل سردخانه و هدررفت انرژی شود. از همین رو باید درب‌های عایق‌بندی شده مورد استفاده قرار گیرند.

درب سردخانه برای کاربردهای مختلف عموما در 3 نوع طراحی و ساخته می‌شود.

  • درب لولایی یا معمولی
  • درب کشویی یا ریلی
  • درب ریلی با طراحی ویژه که به اسم درب سردخانه کنترل اتمسفر شناخته می‌شود.

درب سردخانه لولایی (معمولی)

ساده ترین نوع درب سردخانه نوع لولایی است که به دلیل ساده بودن مکانیزم آن در بین طراحان تحت عنوان پرکاربردترین نوع درب شناخته شده است. مزیت اصلی درب لولایی قیمت پایین و سادگی مکانیزم است که باعث سهولت در نصب و همچنین کاهش هزینه سرد خانه می‌شود، به همین دلیل استفاده این نوع درب رایج ‌تر است.

درب سردخانه کشویی یا ریلی

در سردخانه‌های بزرگ که در آنها رفت و آمد زیاد است از درب سردخانه کشویی استفاده می‌شود که به دلیل مکانیزم لغزنده و وجود ریل در بالا و پایین این درب‌ها، به سهولت باز و بسته می شوند.

 درب ریلی عموما به فضای کمتری برای باز و بسته شدن احتیاج دارد و می‌تواند در ابعاد بزرگ ساخته شود. از طرف دیگر در سردخانه‌هایی که درب‌های بزرگ دارند از درب سردخانه موتور دار استفاده می‌شود که سرعت بالاتری دارند و به نیروی فرد برای بازو بسته شدن آن احتیاجی نیست.

درب سردخانه کنترل اتمسفر

در سردخانه‌هایی که میوه مرکبات و سبزیجاتی که دارای حساسیت نسبت به اکسیژن هستند نگهداری می‌شود، برای جلوگیری از ورود هوای بیرون و اکسید شدن محتویات سردخانه از درب سردخانه کنترل اتمسفر استفاده می‌شود. این نوع درب سردخانه به صورت کشویی طراحی می‌شود. وجود قطعات خاص و مکانیزم عملکردی درب کنترل اتمسفر مانع ورود هوای بیرون به داخل سردخانه می‌شود.

کمپرسور سردخانه

مهم‌ترین جزء سردخانه کمپرسور است که نقش قلب را ایفا می کند. به همین دلیل توصیه می‌شود در سیستم‌های دوره‌‌ای سردخانه به سلامت لوازم سردخانه توجه بیشتری نشان داده شود. کمپرسور اصلی‌ترین عامل اختلاف فشار در مدار تبرید و در نهایت حرکت مبرد است، درحقیقت کمپرسور وظیفه فشرده‌سازی گازها را به عهده دارد. اختلال در عملکرد این تجهیزات می‌تواند موجب بروز نقص در دیگر قسمت‌های سردخانه شود.

 کمپرسورها دارای سه نوع متفاوت با نام‌های کمپرسور اسکرال، اسکروو و سیلندر پیستونی هستند که با توجه به ظرفیت سرمایشی و محدوده دمایی سردخانه، مناسب ترین نوع کمپرسور مورد استفاده قرار می گیرد.

موردمصرف کمپرسور اسکرال در سردخانه‌های کوچک و بالای صفر است، از نوع اسکرو برای سردخانه‌های صنعتی زیرصفر و بالای صفر استفاده می‌شود، اما رایج ترین انواع کمپرسور که در ساخت سردخانه مورد استفاده قرار می گیرد، کمپرسور سیلندر پیستونی است که در انواع سردخانه‌های کوچک و صنعتی و در محدوده دمای زیر صفر و بالای صفر کاربرد دارد.

کندانسور سردخانه

یکی از قسمت‌های اصلی سیستم خنک‌کننده سردخانه، کندانسور یا چگالنده است. کندانسور وظیفه دفع حرارت بالای مبرد (خنک کردن آن) و تقطیر (تبدیل بخار به مایع) را داراست.

محاسبه و ساخت بادقت کندانسور باعث می‌شود تا عملکرد و طول عمر سردخانه افزایش محسوسی یابد. همواره یک رابطه مستقیم بین سطح مبادله حرارتی کندانسور با دما و درجه حرارت محیط وجود دارد. به این مفهوم که در محیط‌هایی با دمای بالا، سطح تبادل حرارتی کندانسور بیشتر می‌شود و بالعکس.

اواپراتور سردخانه

این قسمت نقش تبدیل‌کننده و انتقال‌دهنده حرارت را در سردخانه ایفا می‌کند. به عبارتی اواپراتور یا دمنده بخشی است که برآیند و نتیجه کار سیستم سرمایشی و خنک‌کننده در آن پدیدار می‌شود، به‌طوری که در نهایت منجر به سردشدن درون کابین سردخانه می‌گردد.

یک اوپراتور از اجزایی مانند بدنه فلزی، پوشش ضد خوردگی، کویل، فین، فن و … تشکیل شده است. 

عوامل موثر بر قیمت سردخانه

به‌طور عمده سردخانه‌ها از تنوع قیمت مختلفی برخوردار هستند که این رنج قیمت به عوامل متعددی بستگی دارد که برخی از آنها عبارتند از:

  • ابعاد و اندازه سردخانه
  • نوع درب و عایق بودن آن
  • میزان دمای مورد نظر برای سردخانه
  • نوع و برند تجهیزات به‌کار رفته
  • میزان برق مصرفی

با کمک انواع سردخانه‌ها می‌توان عمر مفید محصولات را افزایش داد بی‌آنکه در ساختار فیزیکی یا شیمیایی محصول تغییری ایجاد شود.

احداث و اجرای سردخانه نیاز مبرم به تیم متخصص و کارآزموده در این زمینه دارد تا بتواند مطلوب‌ترین و کارآمدترین نوع سردخانه را ارائه دهد. بنابراین شما کارفرمایان محترم می‌توانید ساخت سردخانه مورد نظر خود را بدون هیچ نگرانی به شرکت آریا بارون توس بسپارید.

تابلو برق

همانگونه که کمپرسور، قلب سردخانه است؛ تابلو برق به منزله مغز سردخانه تلقی می‌گردد، زیرا این بخش عهده‌دار مسئولیت کنترل و نظارت بر عملکرد کلیه اجزای سردخانه است.

تابلو برق به صورت یک جعبه فلزی است که تمامی عملیات و فرآیند نظیر روشن کردن، کنترل و خاموش کردن سیستم برودتی به وسیله آن انجام می‌شود که متشکل از تعداد زیادی قطعه مانند کلیدها، فیوزها، تایمرها و … است. 

طراحی نقشه سردخانه بالای صفر چگونه صورت می‌گیرد؟

در طراحی سردخانه‌ها فاکتورهای مختلفی باید در نظر گرفته شوند که از اصلی‌ترین آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • نوع محصول مورد نگهداری
  • دما و رطوبت مورد نیاز آن محصول
  • شرایط آب و هوایی منطقه مورد احداث سردخانه
  • ظرفیت و روش بارگیری
  • حمل و نقل و ….

برای ساخت سردخانه بالای صفر پیش از هرچیزی ابتدا باید یک نقشه سردخانه بالای صفر طراحی شود. نقشه ساخت یک سردخانه بالای صفر یا زیر صفر را می‌توانید از شرکت‌های ارائه دهنده خدمات نقشه‌کشی سردخانه و همچنین واحدهای کارگاهی که به صورت اختصاصی در زمینه ساخت سردخانه فعالیت می‌کنند دریافت کنید، اما ابتدا باید اقدام به دریافت مجوز تاسیس سردخانه کنید.

بعد از آنکه محل احداث سردخانه مشخص شد می‌توانید با یک تیم ساخت و ساز و فروش سردخانه مانند کارخانه آریا بارون توس قرار داد ببندید.

نحوه نگهداری از سردخانه به چه صورت است؟

برای افزایش بازدهی و عملکرد سردخانه‌ها و همچنین صرفه‌جویی و کاهش هزینه‌های ناشی از تعمیرات، باید هرچند وقت یکبار مبادرت به نگهداری، تمیز کردن و ضدعفونی سردخانه‌ها کنید. ضمن اینکه پیشنهاد می‌شود یکسری نکاتی که در ادامه به آن متذکر می‌شویم را رعایت کنید.

اگر قصد انبار کردن مواد غذایی را دارید بهتر است محل انبار از نور کافی برخوردار باشد و تابش مستقیم نور خورشید وجود نداشته باشد.

دما و رطوبت نگهداری مواد غذایی مختلف با یکدیگر متفاوت است. قبل از ذخیره کردن مواد غذایی باید بهترین دما و رطوبت برای نگهداری آن ها را بدانید، همچنین استفاده از بهترین دستگاه‌ها و تجهیزات برای تنظیم دما و رطوبت داخل انبار و سردخانه امری حیاتی است.

عایق بندی سالن‌های سردخانه از اهمیت زیادی برخوردار است. ضخامت مورد نیاز عایق‌های کف، دیوار و سقف با توجه به مکان و اقلیم احداث سردخانه تعیین می شود. انتخاب درب سردخانه از اهمیت زیادی برخوردار است.

مواد غذایی مختلف باید در سالن‌های جداگانه نگهداری شود. به این ترتیب علاوه بر حفظ طعم، عطر و کیفیت، عمر مفید آنها را افزایش می‌دهید. فاصله مواد غذایی از کف سردخانه و دیوارها طبق اصولی تعیین می‌شود که باید رعایت شوند.

مواد غذایی را که برای نگهداری در سردخانه‌ها انتخاب می‌کنید باید تازه باشند. اگر قصد ذخیره سازی میوه را در سردخانه دارید باید میوه‌های نارس را انتخاب کنید. تمامی این شرایط در عمر مواد غذایی ذخیره شده تاثیر گذار است.

سردخانه ها بسته به کاربردی که دارند در انواع متفاوتی طراحی و تولید می شوند که در ادامه به بررسی آن ها خواهیم پرداخت.

  • سردخانه کوچک
  • سردخانه صنعتی
  • سردخانه متحرک
  • سردخانه کانتینری
  • سردخانه کنترل اتمسفر

این موارد انواع سردخانه ها است که در ادامه به صورت مفصل هر کدام را توضیح خواهیم داد.

سردخانه کوچک بیشترین کاربرد را در رستوران ها، هایپرمارکت ها یا مارکتینگ ها دارد. به جهت ابعاد کوچکی که دارند میتوان به راحتی در این محیط ها استفاده کرد. دمای سردخانه ارتباطی به ابعاد ندارد بنابراین طراحی سردخانه های کوچک به صورت زیر صفر و بالای صفر وجود دارد.

سردخانه صنعتی یکی دیگر از انواع سردخانه است که برخلاف سردخانه های کوچک از حجم و مساحت بیشتری برخوردار است. این سردخانه به جهت انبار کردن گوشت و مرغ برای مدت زمان طولانی استفاده می شود. این سردخانه قابلیت متحرک بودن را دارد و نوع طراحی به صورت زیر صفر و بالای صفر است.

سردخانه متحرک برای ارسال مواد غذایی، دارویی و … که برای سالم ماندن نیاز به دمای پایین تری دارند استفاده می شود. زمانی که نیاز باشد محصولی به شهر یا کشور دیگری صادر شود می توان آن ها را درون این سردخانه های متحرک قرار داد تا با کشنده های قوی جا به جا شوند. امکان طراحی سردخانه متحرک به صورت زیر صفر و بالای صفر وجود دارد.

سردخانه کانتینری از انواع سردخانه برای نگهداری مواد غذایی روی سکوهای نفتی، شناورها و کشتی استفاده می شود. کاربرد سردخانه های کانتینری که با نام سردخانه کانکسی می شناسیم تنها با حمل و نقل های دریایی محدود نمی شود. در محل هایی که نیاز است سردخانه دائما جا به جا شود می توان از این سردخانه های کانتینری استفاده کرد.

سردخانه کنترل اتمسفر برای مواد غذایی مانند میوه ها که باید در محیطی نگهداری شوند که اکسیژن وجود داشته باشد. قرار گرفتن این مواد در معرض اکسیژن می تواند موجب خرابی آن ها شود.به این منظور می توان سردخانه هایی با فناوری کنترل اتمسفر طراحی کرد تا میزان اکسیژن موجود در محیط را کنترل کرد.

معمولا در سردخانه به ازای هر 4 متر معکب یک تن مواد برای نگهداری محاسبه می شود. در ساخت بدنه سردخانه دو نوع جنس وجود دارد که در ادامه متن توضیح خواهیم داد.

  • بدنه ثابت(چوب و ورق)
  • بدنه متحرک(ساندویچ پانل)

بدنه های ثابت که در این نوع محل مورد نظر به وسیله مصالح ساختمانی ساخته می شود و بعد از اتمام کارهای ساختمانی، به وسیله چوب کلاف بندی شده و بعد از آن بین کلاف های چوب به وسیله عایق پلاستوفوم یا عایق پلی یورتان عایق کاری می شود و در مرحله بعد جهت گرفتن نما روی عایق ها به وسیله ورق پوشش داده می شود. در مرحله آخر جای اتصال ورق به وسیله گرده ماهی کار گذاشته و کنج ها و جای ستون ها به وسیله نبشی آلومینیومی یا گالوانیزه جهت زیبا شدن کار پوشش داده می شود. در این نوع بدنه فقط کف سردخانه از عایق پوشیده می شود و در انتها روی آنها سنگ کاری یا کاشی کاری توسط کارفرما انجام می شود.

بدنه متحرک در این نوع بدنه، دیوارها از قبل آماده که روکش داخل و خارج آن می تواند دو رو ورق یا یک رو ورق باشد از ورقهای مختلف و بین ورق ها عایق پلاستو فوم یا پلی یورتان جا داده می شود. پانها به صورت فاق و زبانه به یکدیگر به وسیله پیچ و مهره یا قفل های مخصوص به هم متصل می شوند.

یکی از مهم ترین مواردی که در طراحی سردخانه قابل اهمیت است اجرای سریع این سازه ها است. به همین دلیل استفاده از ساندویچ پانل ها به عنوان یک نوع متریال پیش ساخته در ساخت سردخانه بسیار مورد توجه قرار گرفته است.

عایق بودن دیواره ها یا سقف سردخانه از نکات بسیار مهمی است که در طراحی سردخانه نباید غافل شد چرا که اتلاف انرژی می تواند موجب افزایش هزینه ها، وارد شدن خسارت به تجهیزات سردخانه و کاهش طول عمر مواد نگهداری شده در سردخانه شود. برای جلوگیری از ورود و خروج هوا به سردخانه می توان از ساندویچ پانل های سقفی و دیواری استفاده کرد.

اگر قصد انبار کردن مواد غذایی را دارید بهتر است محل انبار از نور کافی برخوردار باشد و تابش مستقیم نور خورشید وجود نداشته باشد.

دما و رطوبت نگهداری مواد غذایی مختلف با یکدیگر متفاوت است. قبل از ذخیره کردن مواد غذایی باید بهترین دما و رطوبت برای نگهداری آن ها را بدانید همچنین استفاده از بهترین دستگاه ها و تجهیزات برای تنظیم دما و رطوبت داخل انبار و سردخانه امری حیاتی است. عایق بندی سالن های سردخانه از اهمیت زیادی برخوردار است. ضخامت مورد نیاز عایق های کف، دیوار و سقف با توجه به مکان و اقلیم احداث سردخانه تعیین می شود. انتخاب درب سردخانه از اهمیت زیادی برخوردار است.

مواد غذایی مختلف باید در سالن های جداگانه نگهداری شود. به این ترتیب علاوه بر حفظ طعم، عطر و کیفیت، عمر مفید آنها را افزایش دهید. فاصله مواد غذایی از کف سردخانه و دیوار ها طبق اصولی تعیین می شود و باید رعایت شوند. مواد غذایی برای نگهداری در سردخانه ها انتخاب می کنید باید تازه باشند. اگر قصد ذخیره سازی میوه را در سردخانه دارید باید میوه های نارس را انتخاب کنید تمامی این شرایط در عمر مواد غذایی ذخیره شده تاثیر گذار است.

مهم ترین جزء سردخانه کمپرسور است که نقش قلب را ایفا می کند. به همین دلیل توصیه می شود در سیستم های دوره ای سردخانه به سلامت لوازم سردخانه توجه بیشتری نشان داده شود. کمپرسور اصلی ترین عامل اختلاف فشار در مدار تبرید و در نهای حرکت مبرد است. با اختلال در عملکرد این تجهیزات سردخانه می تواند موجب بروز نقص در دیگر قسمت های سردخانه می شود. کمپرسور ها دارای سه نوع متفاوت با نام های کمپرسور اسکرال، اسکروو و سیلندر پیستونی هستند که با توجه به ظرفیت و رنج دمایی سردخانه، مناسب ترین نوع کمپرسور مورد استفاده قرار می گیرد. یکی از رایج ترین انواع کمپرسور که درساخت سردخانه مورد استفاده قرار می گیرد، کمپرسور سیلندر پیستونی است.

کندانسور یکی از قسمت های اصلی مدار سرمایش سردخانه کندانسور است. وظیفه اصلی کندانسور دفع حرارت بالای مبرد و تقطیر است. محاسبه و طراحی دقیق کندانسور تاثیر زیادی دارد و در عملکرد و طول عمر سردخانه تاثیر گذار است. سطح تبادل حرارتی کندانسور سردخانه رابطه مستقیمی با دمای محیط دارد. به این معنا است که اگر دمای محیط بالا باشد سطح تبادل کندانسور باید بیشتر و در صورتی که دمای محیط پایین باشد سطح تبادل کویل کمتر خواهد بود.

 هر سیستم سردسازی در سردخانه دارای 4 بخش اصلی است که شامل یونیت کندانسور، یونیت اوپراتور، کمپرسور و شیر انبساط تشکیل می شود.

اجزای تشکیل دهنده در اوپراتور به کار رفته در یک سردخانه شامل بدنه فلزی، پوشش ضد خوردگی ، مجموعه موتور و فن، کویل ها، فین ها، تجهیزات برفک زدایی و دیفراست، سیستم کنترلی و … است.

چهار مدل اوپراتور وجود دارد که شامل صفحه ای، قفسه ای، لوله ای، رادیاتوری و پره دار است. انواع اوپراتور بر اساس بازه دمایی مورد نیار در سردخانه و تونل انجماد به دسه DJ,DD,DL تقسیم می شود که هر کدام از انواع اوپراتور سردخانه ای در محدوده دمایی مورد نظر خود کار می کند.

برای ساخت سردخانه بالای صفر پیش از هرچیزی ابتدا باید یک نقشه سردخانه بالای صفر طراحی شود. نقشه ساخت یک سردخانه بالای صفر یا زیر صفر را می توانید از شرکت های ارائه دهنده خدمات نقشه کشی سردخانه و همچنین واحد های کارگاهی که به صورت اختصاصی در زمینه ساخت سردخانه فعالیت می کنند دریافت کنید. بعد از دریافت نقشه سردخانه بالای صفر باید ابتدا اقدام به دریافت مجوز تاسیس سردخانه کنید. بعد از آنکه محل احداث سردخانه مشخص شد می توانید با یک تیم ساخت و ساز و فروش سردخانه مانند کارخانه آریا بارون قرار داد ببندید.

درب سردخانه برای کاربرد های مختلف عموما در 3 نوع طراحی و ساخته می شود.

  • درب سردخانه لولایی یا معمولی
  • درب سردخانه کشویی یا ریلی
  • درب سردخانه ریلی با طراحی ویژه ک به اسم درب سردخانه کنترل اتمسفر شناخته می شود.

درب سردخانه لولایی(معمولی)

ساده ترین نوع درب سردخانه نوع لولایی است. که به دلیل ساده بودن مکانیزم آن در بین طراحان و سردخانه دارای پرکاربردترین نوع درب سردخانه شناخته شده است. مزیت اصلی درب لولایی قیمت پایین و سادگی مکانیزم است که باعث سهولت در نصب و همچنین کاهش هزینه سرد خانه است به همین دلیل میزان مصرف این نوع درب رایج تر است.

درب سردخانه کشویی یا ریلی

در سردخانه های بزرگ که در آنها رفت و آمد زیاد است از درب سردخانه کشویی استفاده می شود که به دلیل مکانیزم لغزنده و وجود ریل در بالا و پایین این درب ها، به سهولت باز و بسته می شود. درب ریای عموما به فضایی کمتری برای باز و بسته شدن احتیاج دارد و می توان در ابعاد بزرگ ساخت و همچنین در سردخانه هایی که درب های بزرگ دارند از درب سردخانه موتور دار استفاده می شود که سرعت بالاتری دارند و به نیروی فرد برای بازو بسته شدن آن احتیاجی نیست.

درب سردخانه کنترل اتمسفر

در سردخانه هایی که میوه مرکبات و سبزیجات حساس به اکسیژن نگهداری می شود برای جلوگیری از ورود هوای بیرون و اکسید شدن محتویات سردخانه از درب سردخانه کنترل اتمسفر استفاده می شود. این نوع درب سردخانه کشویی ساخته می شود. وجود قطعات خاص و مکانیزم عملکردی درب کنترل اتمسفر مانع ورود هوای بیرون به داخل سردخانه می شود.